فەتحوڵڵا حسێنی

دەستوورێكی بێ لیژنە، یان لیژنەیەكی بێ دەستوور؟

  2021-11-08 19:36      105 جار بینراوە        کۆمێنت

بەر لەوەی خولی شەشەمی گفتوگۆكان دەست پێ بكاتەوە بۆ گەیشتن بە هاوڕایی لەسەر دەستوورێكی نوێ بۆ سوریا، سەرجەم لایەنەكان جەختیان لەسەر ئەوە كردۆتەوە كە تا ئەو هەموو شەڕ و ئاژاوەیە هەبێت و دەستێوەردانی دەرەكی هەبێت لە قەیرانی سوریادا، گفتوگۆ تەنیا كات كوشتنە، چونكە نووسینەوەی دەستوور لانیكەم پێویستی بە ئاگربەستێكی درێژخایەن و هەمەلایەنەیە و تا ئەوكاتەی جەنگ رانەگیرێت و وڵاتانی ئیقلیمی نەكشێنەوە، هەتا گروپە چەكدارەكان كە بە فیتی داگیركەران چەند ناوچەیەكیان داگیركردووە، نەكشێنەوە، دەستوور هیچ نابێت جگە لە بارێكی قورس بەسەر قەیرانی سوریاوە، ئەو قەیرانەی لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی چارەسەری نییە، یان چارەسەری بۆ نادۆزرێتەوە، هەرچەندە كۆبوونەوەكانی جنێڤیش درێژەیان هەیە.

هەر لەو كاتەدا كە گفتوگۆ دەكرا لەبارەی دەستووری سوریا و داهاتووی دەوڵەت و گەلی سوریا، بۆردومانی توركیا بۆسەر كورد و ناوچەكانی ئیدارەی خۆجێیی لە باكوور و خۆرهەڵاتی سوریا بەردەوام بوو، بۆردومانی ئۆپۆزسیۆنی عەرەبیش بۆ سەر دیمەشق بەردەوام بوو، ئەمەش دەریدەخات كە هەوڵەكانی نەتەوە یەكگرتووەكان و كۆمەڵەی ئاستانە و سەرجەم دۆستەكانی سوریا و ئەوانەش كە هاوسۆزی گەلی سوریان و هەوڵەكانی ئیدارەی خۆجێیی كوردیش هەمووی بەفیڕۆ چوون.

لە پشت دەرگا داخراوەكانەوە، دانوستان كۆتایی هات و بگرە شكستیشی هێنا، هەڵبەت بە گوێرەی وتەكانی پیدرسۆن وتەبێژی نێردراوی نێودەوڵەتی كە وتبووی: دانوستانەکە هیوابڕاوی كردین، چونكە ئامادەبوان نەیانتونی رێگایەكی دروست بدۆزنەوە بۆ بەرەوپێش بردنی دانوستانەكە، لەبەرئەوە نەگەیشتینە هیچ لێكتێگەیشتنێك یان زەمینەیەكی هاوبەش.

رژێمی سوریا پێیوایە ئۆپۆزسیۆنی عەرەبی لە واقیع دابڕاوە، ئۆپۆزسیۆنیش پێیوایە رژێمی نایەوێ بگەنە چارەسەری سیاسی، ئەوان هەردووكیان لەسەر هەقیشن و لەسەر هەقیش نین، لەبەرئەوەی یەكێكیان دوای قسەی روسیا كەوتووە و ئەوی دیكەش دوای قسەی توركیا كەوتووە، گەلانی سوریاش بە ئاگری رق و كینەی ئەو دوو دوژمنە دەسووتێن، واتە رژێم و ئۆپۆزسیۆن، كۆمەڵی نێودەوڵەتیش زەق زەق سەیر دەكات، بێ ئەوەی هیچ چارەسەرێك پێشكەش بكات.

پێویستە ئەو دوو لایەنە، واتە رژێم و ئۆپۆزسیۆن و لایەنی سێیەم بپەژێنێت، كە لە واقیعدا هەیە و خاوەن هێزە، ئەوەش هاوكێشەیەكی نێودەوڵەتییە و بە رژێم و ئۆپۆزسیۆن چارەسەر نابێت، چونكە بەرلە هەموو شتێك دەبێت لایەنە بەهێزەكە بەشداریی پێ بكرێت لە پرۆسەی سیاسی و گفتوگۆكانی تایبەت بە داڕشتنی دەستوور، ئەوكات رەنگە لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی كێشەكە بچێتە سەر رێگای راست بەرەو چارەسەر، ئەوكات دۆزینەوەی چارەسەر بۆ قەیرانی سوریا دەستپێدەكات، هەڵبەت سەرەتا لە دەستوورەوە و پاشان ئامادەكاری بۆ جێبەجێكردنی بڕیاری 2254ی ئەنجومەنی ئاسایش.

ئەزموونی سوریا، ئەزموونێكی تاڵە، بەرەو تاڵتریش دەڕوات ئەگەر چارەسەری سیاسی و سەربازی لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی پێشكەش نەكرێت، لەبەرئەوە پێویستە هەموو ئەوانەی خۆیان بە بەرپرسیار دەزانن، چەمكەكانی سەروەریی و یەكێتی خاك و ئاسایشی وڵات دەستنیشان بكەن و لێنەگەڕێن لایەنی دەرەكی دەست لە كاروباری سوریا وەربدات، ئەمانە مەترسین و پێشتریش ئیداری خۆجێیی كورد هۆشداریی داوە لەبارەیانەوە، پێشتر هەردوو لایەنی رژێم و ئۆپۆزسیۆنیشی ئاگادار كردۆتەوە، بەڵام ئەوان بێ گوێدانە هیچ شتێك، بەردەوامن لە یاریكردن بە چارەنووسی گەلانی سوریا، تا كار گەیشتە ئەم رۆژە و قەیرانی سوریا ئەوەندە فراوان بۆتەوە، دەستوەردانی دەرەكی و شەڕی ناوخۆیی بۆتە رووداوی رۆژانە و هیچ شتێك نییە بەری پێ بگرێت و هیچ پێودانگێكیش ناخوێنێتەوە، جگە لە دوژمنایەتی كردنی هەموو سوریا.

دوای 10 ساڵ و نیو لە جەنگ و وێرانكاریی و ئاوارەبوونی خەڵك، ئێستا بەرپرسیارییەكە زۆر مەترسیدارە و پێویستە كۆمەڵی نێودەوڵەتی هەوڵی زۆر جددی بدات بۆ گەیشتن بە چارەسەر و كێشانی سیمای دەوڵەتی داهاتووی سوریا، ئەویش دوای ئەوەی حوكمی تۆتالیتار و تاك حزبی شكستی هێناوە لە وڵاتەكەدا.

وتاری زیاتر


















كوردی رۆژاڤا لەكۆشكی ئەلیزێ‬ فەتحوڵڵا حسێنی
2021-08-12 12:17      348 جار بینراوە













نوێترین هەواڵەکان

بیروڕا

سۆشیال میدیا

گەلەری

کەشو هەوا

زۆرترین سەردانکراو