د.سەردار عەزیز

موسڵ لەنێوان فەرەنساو تورکیادا؟

  2021-01-17 16:07      233 جار بینراوە        کۆمێنت

تورکیاو فەرەنسا کێبڕکێیان کرد بۆ نۆژەنکردنەوەی فڕۆکەخانەی موسڵ، لەئەنجامدا حکومەتی عیراقی سەرباری ئاماژەکانی لێکنزیکبوونەوەی لەگەڵ تورکیادا، گرێبەستەکەی دا بەکۆمپانیایەکی فەرەنسی بەناوی Aeroports de Paris Ingenierie (ADPI).
هەردوو تورکیاو فەرەنسا لەساڵی ٢٠١٩وە لەکێبڕکێدان بۆ بە دەستهێنانی پرۆژەکانی بونیادنانەوەی موسڵ. ئەم کێبڕکێیە تەنها ڕەهەندی ئاوەدانکردنەوەو ئابووریی نییە، بەڵکو بەشێکە لەپرسێکی جیوپۆلەتیکی ئێجگار ئاڵۆز لەنێوان هەردوو وڵات و ناوچەکەدا.
هەردوو فەرەنسییەکان و تورکەکان سۆزێکی مێژوییان هەیە بۆ موسڵ. فەرەنسیەکان لەسەدەی نۆزدەوە بەردەوام لەهەناردنی خەڵکانی شارەزایاندابوون بۆ کۆکردنەوەی زانیاری لەسەر ناوچەکە. لەیەکێک لەڕاپۆرتەکاندا کە لەلایەن پرۆفیسۆر تاسارتەوە نووسراوە لەساڵی ١٩٠٨ ناوچەکە بە کوردستانی تورکیا ناودەبات. بەڵام لەبەرەبەیانی ڕۆژی یەکشەممەی مانگی دوانزەی ساڵی ١٩١٨، کلیمینسۆ لە لەندەن لەدانیشتنی لە گەڵ لوئید جۆرجدا دەستبەرداری موسڵ بوو. ئەم دەستبەرداربوونە هەتا ئەمڕۆ وەک مەتەڵێک وایەو جێگای مشتومڕە لەنێو مێژوونووساندا. 
ئەوەی جێگای سەرنجە کە پێدانی پرۆژەکە پاش سەردانەکەی کازمی دێت بۆ تورکیا. وەک ئاگاداربووینەوە، کازمی داوای لەتیمی ڕاوێژکارانی کردووە راپۆرتێکی دەربارەی کێشەکانی نێوان تورکیاو عیراق بۆ بنووسن لەڕۆژانی داهاتوودا. 
بردنەوەی فەرەنساو دۆڕانی تورکیا چەندین لێکدانەوەی جیاوازی بۆ دەکرێت. فەهمی تەشکتکین لە ئەلمۆنیتەر کۆمەڵێک هۆکاری ئاماژەپێداوە. لەوانە هۆکاری ئابووریی و تەکنیکی و پەیوەندیی نێوان هەردوولا. بەڵام سەرباری گرنگی ئەم فاکتەرانە هۆکاری تریش لەپشتەوە هەیە. هەندێک وەهای دەبینن کە جۆرێکە لەپاداشت بۆ بەشداریی فەرەنسا لەشەڕی دژ بە داعش. بەڵام بەدیدی من هۆکارەکەی ئەو ترسەیە لای نوخبەی شیعەو ئێرانیش هەیە لە پەلکێشانی تورکیا بۆ ناوچەکە. نۆژەنکردنەوەی فڕۆکەخانە، بوارێکی هەستیارە. بەڵام هاتنی کۆمپانیاکانی تورکیا، بەشێکە لەهاتنی سەربازی تورکیاش بۆ ناوچەکە. تورکیا لە ڕەبیعە بارەگای هەیە، بەبێ هیچ بەهانەکەیەک. تورکەکان تەلئەعفەر بە شوێنی خۆیان دەزانن. هەرگیز ئەو پاشنیوەڕۆ گەرمەی ئەنقەرەم لەبیرناچێت کاتێک سەردانی ناوەندی سەدەی بیست و یەکم کرد، بەرپرسەکەی کە تورکێکی سەر بە مەهەپەیە چۆن بەگژماچوو بەوەی درەنگ بووم و بەردەوام کتێبەکەی رادەوەشاند کە دەربارەی تەلئەعفەر نووسیبووی. تورکە فاشیتەکان وەک هەموو فاشیستێک تووڕەو جنێوفرۆشن.
تورکیا ماوەیەکە بەڕێگای جیاواز دەیەوێت بگاتە موسڵ.، ئەمە لەکاتێکدایە کە موسڵ لەپرۆسەیەکی گۆڕانی سیاسیدایە لەلایەن نوخبەی سیاسیی شیعەی عیراقەوە، بۆ ڕامکردنی وەک بەشێک لەپرۆسەی هەژەمۆنییەتی شیعی لەناوچەکە. لە موسڵدا پرۆژەی هەژەمۆنیەتی عوسمانی و ئێرانی بەریەک دەکەون. ئەمەش هۆکارێکی گەورەی بەریەککەوتنەکانی شەنگالە. لەم بەریەککەوتنانەدا خەڵکی داماوی ئێزیدی دەبنە قوربانی. بەداخەوە ئێزیدییەکان ئەم رەهەندەی پرسەکە نابینن. 
ئەم بردنەوەی فەرەنسا لە تورکیا لەپرۆژەکانی تریشدا بەردەوام دەبێت، هەردوو وڵاتی تورکیاو فەرەنسا دوو وڵاتی خاوەن پاشخانی ئیمپراتۆریین و خەون و مامەڵەیان بەو جۆرەیە. بۆیە لەجێگای تر بەریەککەوتنیان هەیە. بەڵام وەک دوو وڵاتی خاوەن نۆستالجیای ئیمپراتۆریی هەرگیز ناتوانرێت پشتییان پێببەسترێت، چونکە هەمیشە پەیوەندییەکی ئامرازییان هەیە لەگەڵ ئەوانی تردا.


وتاری زیاتر

بۆ کۆچ؟‬ د.سەردار عەزیز
2021-11-13 21:32      117 جار بینراوە


بۆچی سەربەخۆکان سەرنەکەوتن؟‬ د.سەردار عەزیز
2021-10-16 17:57      125 جار بینراوە

قەیرانەکانی خێزانی کوردی‬ د.سەردار عەزیز
2021-09-16 13:36      199 جار بینراوە

ناین ئیلێڤن ٩١١‬ د.سەردار عەزیز
2021-09-11 17:27      747 جار بینراوە


کۆمیونیزم و جیهادیزم لەگوند‬ د.سەردار عەزیز
2021-08-27 11:18      146 جار بینراوە

کەوتنی کابول ‬ د.سەردار عەزیز
2021-08-16 19:04      565 جار بینراوە



تڕەکەڵەکی کازمی‬ د.سەردار عەزیز
2021-07-24 15:40      411 جار بینراوە

تارماییەکانی مەکگۆرک‬ د.سەردار عەزیز
2021-07-17 19:27      757 جار بینراوە


ئەردۆگان و یاریی کورد‬ د.سەردار عەزیز
2021-07-10 17:15      404 جار بینراوە

پاش ئەوروپا‬ د.سەردار عەزیز
2021-07-10 10:08      229 جار بینراوە


بایدن و ئەردۆگان پاش دیدار‬ د.سەردار عەزیز
2021-06-18 13:53      134 جار بینراوە

بایدن و ئەردۆگان‬ د.سەردار عەزیز
2021-06-09 10:10      195 جار بینراوە



ئایا خاکی کوردستان فرۆشراوە؟‬ د.سەردار عەزیز
2021-06-02 18:57      178 جار بینراوە

جەمشیدو مەعریفەی بێ رێچکە‬ د.سەردار عەزیز
2021-05-31 14:48      259 جار بینراوە

نەفرەتی بێدەوڵەتیی!‬ د.سەردار عەزیز
2021-05-29 17:57      169 جار بینراوە

ئایا مەترسی لەئارادایە؟‬ د.سەردار عەزیز
2021-05-22 17:55      174 جار بینراوە


دەستوورێک بۆ هەرێم؟!‬ د.سەردار عەزیز
2021-05-10 14:31      197 جار بینراوە

سەما لە سەردەمی بازاڕدا‬ د.سەردار عەزیز
2021-05-03 15:14      174 جار بینراوە

بایدن و جینۆسایدی ئەرمەنی؟‬ د.سەردار عەزیز
2021-05-01 16:30      151 جار بینراوە

قەیرانی گەشە لە کوردستان‬ د.سەردار عەزیز
2021-04-26 18:41      264 جار بینراوە


نوێترین هەواڵەکان

بیروڕا

سۆشیال میدیا

گەلەری

کەشو هەوا

زۆرترین سەردانکراو