د.سەردار عەزیز

رەگەزپەرستی میتۆدو تیورەی سیاسی

  2020-07-04 15:24      237 جار بینراوە        کۆمێنت

دوای مردنی جۆرج فلۆید پرسی رەگەزپەرستی بەگوڕێکی زۆرەوە بووەتەوە مایەی گفتوگۆ لەدونیادا. یەکێک لەو بوارانەی کە قسەی لەسەر ناکرێت رەگەزپەرستی میتۆدو تیورەی سیاسییە. میتۆدی ئەکادیمی سیاسی، مشتومڕێکی زۆری لەسەرە کە ئایا زانستە یان نا. لێرەدا ئێمە خۆمان لەم مشتومڕە بەدوور دەگرین، بەڵام میتۆدو تیورەی سیاسی، بەزانستی هاوشێوەی فیزیا یان زانستەکانی تر لە قەڵەم نادەین. بەڵکو بەمیتۆدی تێگەیشتنی سیاسی بۆ دۆخی سیاسی، بەکاریگەری ئابووری و بەرژەوەندی و ئامانج و بڕی ئازادیی.
بەم پێیە میتۆدو تیورەی سیاسی ئامرازن و لەکۆمەڵگایەکەوە بۆ کۆمەڵگایەکی تر دەگۆڕین. ئەمەشە وەهایکردوە کە میتۆدو تیورەی سیاسی وڵاتێک یان کەلتوورێک لەلایەن وڵاتێکی ترەوە قبوڵ بکرێت یان نا. بۆ نموونە نە ئەمریکییەکان میتۆدە فەرەنسییەکان بەهێند وەردەگرن و نە فەرنسییەکان میتۆدە ئەمریکییەکان بەهێند وەردەگرن. لێرەدا پرسی کوالێتی و باشی و خراپی نییە، بەڵکو هەڵوێستی فەرەنسایە بەرامبەر ئەمریکا. فەرەنسا خاوەن کەلتوورێکی دووردو درێژی دژە ئەمریکاییە. ئەم پەیوەندییە قوڵەی نێوان جیوپۆلەتیک و میتۆدو تیورەی سیاسی، هیچمان بۆ ناهێڵێتەوە تەنها بە ئەو دەرئەنجامە بگەین کە تیورەو میتۆدی سیاسی ئامرازی دەوڵەتی یان کۆمەڵگایین، نەک تەنها بۆ تێگەیشتن لەخۆی، بەڵکو بۆ بەرگریی و حوکمکردن.
بەڵام ئەوەی بۆ ئێمە زیاتر جێگای بایەخە دیاردەی ڕەگەزپەرستی تیورەو میتۆدی سیاسییە. ئەم رەگەزپەرستییە بەمجۆرەیە. زۆربەی زانستە کۆمەڵایەتیی و سیاسییەکان بەرهەمی کەیسن. هەر لە ماکس ڤیبەرەوە هەتا هانتنگتۆن و رۆبەت دال و زۆر کەسانی تر، زۆربەی چەمکە سۆسیولیوجییەکان و سیاسییەکان لەلێکۆڵینەوە لەکەیسێکەوە سەرچاوەی گرتووە.
بەڵام کاتێک بیرمەندانی رۆژئاوا لەکەیسێکەوە چەمکێک بەرهەمدەهێنن، بۆ هەنتنگتۆن لەمیانەی توێژینەوەی لەسەر سەربازی ئەمریکی چەمکی پرۆفیشناڵی بەرهەمهێنا، رۆبەرت داڵ و چەمکی دەسەڵات، ماکس ڤیبەر و پرۆتستانت و سەرمایەداری زۆر چەمک و کەیسی تر. بەڵام ئەم چەمکانە کە لەڕۆژئاوا بەرهەمهاتوون، بەبێ هیچ گرفتێک بەسەر سەرجەم مرۆڤایەتیدا دەگشتێنرێن. بەپێچەوانەوە، ئەگەر تویژینەوە لەسەر کەیسك بکرێت لەئەفریقا یان رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، یان ئاسیا، یان ئەمریکای لاتینی، ئەوا تەنها بەکەیسی ئەو ناوچانە دەمێنننەوە. ئەمانە پێیان دەڵێن توێژینەوەی هەرێمی یان ئێریا ستەدی.
توێژینەوەی هەرێمی کاتێک هەرێمەکە یان کەیسەکە لەدەرەوەی رۆژئاوابێت، ئەوا وەک توێژینەوەیەکی سنووردار بەو ناوچەیە دەبینرێت و هەرگیز وەها مامەڵەی لەگەڵدا ناکرێت کە دەتوانرێت وەک رەفتارێکی مرۆیی ببینرێت. لێرەدا بەڕوونی ئەوە دیارە کە لەمیانەی توێژینەوەی سیاسیدا ئەوەی بەمرۆڤ دادەنرێت، رۆژئاواییە، ئەوانەی کە لەدەرەوەی رۆژئاوان ئەوە هێشتا لەهەوڵداندان بۆ بوون بەمرۆڤ، بۆیە ناکرێت وەک نموونەی مرۆڤ مامەڵەیان لەگەڵدا بکرێت. کاتێک نا ڕۆژئاواییەکان مرۆڤ نین، ئەوا دۆخەکەیان تایبەتە بەخۆیان، ناتوانرێت بکرێتە بەشێک لەڕەفتاری مرۆیی. ئەمە لەهەندێک زانستدا دەچێتە ئاستێکی کۆمیدی. بۆ نموونە ئەنترۆپۆلۆژیا بریتیە لەتێڕوانینی چاوی رۆژئاوایی بۆ ناڕۆژئاوایی. بەم پێیە ئەوە رۆژئاواییە کە دەتوانێت ببینێت و ئەوە ناڕۆژئاواییە کە دەبێت بەچاوی رۆژئاوایی ببینرێت هەتا ڕۆژئاواییانە لێی تێبگەیت.
لەپەیوەست بە بەرهەمهێنانی مەعریفە لەسەر کورد، دۆخەکە هەندێک ئاڵۆزترە. بەرهەمهێنانی مەعریفە لەسەر کورد، هەرگیز بۆ کورد خۆی نەبووە. بەو مانایە هەتا ئەمڕۆش کە هەر دۆڵێک زانکۆیەکی تیادایە، بەرهەمهێنانی مەعریفە لەسەر کورد بۆ کورد نییە. بەشی زۆری ئەو مەعریفەیەی لەسەر کورد بەرهەم دێت بۆ رۆژئاوایە. ئەم بەرهەمهێنانە بەگشتی لەژێر کاریگەری سپۆنسەرو فەندان، بەشێوەیەکی زەق، بەڵام بەشێوەیەکی ناڕاستەوخۆ بەدەست میتۆدو تیورەی رۆژئاواییەوە دەناڵێنن کە دیدێکی دەرەکی بەرهەم دەهێنێت لەسەر دۆخێکی تایبەت.
ئەمە بە کورتییەکەی راستەوخۆ پەیوەستە بەهێزەوە. کاتێک لاوازی ئەوا دەبینرێیت. بەڵام کاتێک بەهێزدەبێت ئەوا دەتوانیت ببینیت. ئەمە بەڕوونی لە چینناسیدا دیارە.
ئەمانە دەمانبات بۆ چەند دۆخێکی ئاڵۆز:
یەکەم، ئایا ئەگەر میتۆدو تیورەکان ئامرازی دەسەڵاتن، کەواتە دەبێت چۆن مامەڵەیان لەگەڵدا بکەین، کاتێک کە هەژەمۆنیەتیان هەیە.
دووەم، ئایا ئەو تیورانە سەرباری ئامرازییان دەتوانرێت لەلایەن ئێمەی پەراوێزەوە بەکاربهێنرێت بۆئەوەی خۆمان وەک خۆمان ببینین، یان ئەگەر بەکاری بهێنین ئەوا خۆمان وەک ئەوانیتر دەبینین؟؟
سێیەم، ئایا بۆئەوەی ئەم میتۆدانە بەکاربەرین دەبێت خۆماڵیی یان لۆکەڵایزیان بکەین؟
ئەم پرسیارانەو جۆری وەڵامدانەوەیان کاریگەری راستەوخۆی دەبێت لەسەر جۆری مەعریفەی بەرهەمهاتوو.

 

وتاری زیاتر

بۆ کۆچ؟‬ د.سەردار عەزیز
2021-11-13 21:32      117 جار بینراوە


بۆچی سەربەخۆکان سەرنەکەوتن؟‬ د.سەردار عەزیز
2021-10-16 17:57      125 جار بینراوە

قەیرانەکانی خێزانی کوردی‬ د.سەردار عەزیز
2021-09-16 13:36      199 جار بینراوە

ناین ئیلێڤن ٩١١‬ د.سەردار عەزیز
2021-09-11 17:27      747 جار بینراوە


کۆمیونیزم و جیهادیزم لەگوند‬ د.سەردار عەزیز
2021-08-27 11:18      146 جار بینراوە

کەوتنی کابول ‬ د.سەردار عەزیز
2021-08-16 19:04      565 جار بینراوە



تڕەکەڵەکی کازمی‬ د.سەردار عەزیز
2021-07-24 15:40      411 جار بینراوە

تارماییەکانی مەکگۆرک‬ د.سەردار عەزیز
2021-07-17 19:27      757 جار بینراوە


ئەردۆگان و یاریی کورد‬ د.سەردار عەزیز
2021-07-10 17:15      404 جار بینراوە

پاش ئەوروپا‬ د.سەردار عەزیز
2021-07-10 10:08      229 جار بینراوە


بایدن و ئەردۆگان پاش دیدار‬ د.سەردار عەزیز
2021-06-18 13:53      134 جار بینراوە

بایدن و ئەردۆگان‬ د.سەردار عەزیز
2021-06-09 10:10      195 جار بینراوە



ئایا خاکی کوردستان فرۆشراوە؟‬ د.سەردار عەزیز
2021-06-02 18:57      178 جار بینراوە

جەمشیدو مەعریفەی بێ رێچکە‬ د.سەردار عەزیز
2021-05-31 14:48      259 جار بینراوە

نەفرەتی بێدەوڵەتیی!‬ د.سەردار عەزیز
2021-05-29 17:57      169 جار بینراوە

ئایا مەترسی لەئارادایە؟‬ د.سەردار عەزیز
2021-05-22 17:55      174 جار بینراوە


دەستوورێک بۆ هەرێم؟!‬ د.سەردار عەزیز
2021-05-10 14:31      197 جار بینراوە

سەما لە سەردەمی بازاڕدا‬ د.سەردار عەزیز
2021-05-03 15:14      174 جار بینراوە

بایدن و جینۆسایدی ئەرمەنی؟‬ د.سەردار عەزیز
2021-05-01 16:30      151 جار بینراوە

قەیرانی گەشە لە کوردستان‬ د.سەردار عەزیز
2021-04-26 18:41      264 جار بینراوە


نوێترین هەواڵەکان

بیروڕا

سۆشیال میدیا

گەلەری

کەشو هەوا

زۆرترین سەردانکراو